Rất nhiều người cho rằng rượu vang hoàn toàn phù hợp với người ăn chay bởi bản chất của vang được làm từ nho lên men. Nhìn bề ngoài, đây là một loại đồ uống có nguồn gốc thực vật nên dường như không liên quan gì tới thịt, cá hay các sản phẩm động vật. Tuy nhiên trên thực tế, không phải loại rượu vang nào cũng phù hợp với người ăn chay hoặc vegan.

Điều khiến nhiều người bất ngờ nằm ở quy trình sản xuất rượu vang, đặc biệt là giai đoạn làm trong rượu – còn gọi là fining. Đây là bước mà nhiều nhà sản xuất sử dụng các thành phần có nguồn gốc động vật để làm rượu trở nên trong, sáng và ổn định hơn trước khi đóng chai. Chính vì vậy, câu hỏi “ăn chay có được uống rượu vang không?” thực tế không có câu trả lời đơn giản là có hoặc không, mà còn phụ thuộc vào loại rượu vang và cách nó được sản xuất.

Vì sao nhiều loại rượu vang không được xem là vegan?

Sau khi nho được lên men thành rượu, trong vang vẫn còn tồn tại khá nhiều cặn nhỏ như xác men, protein, tannin, mảnh vỏ nho hoặc các hợp chất khiến rượu bị đục. Để làm rượu trở nên trong và ổn định hơn, nhà sản xuất thường thực hiện bước “fining” – tức là cho thêm một chất có khả năng hút và kết dính các tạp chất này lại để chúng lắng xuống đáy thùng.

Vấn đề nằm ở chỗ: rất nhiều fining agent truyền thống lại có nguồn gốc động vật. Một số thành phần phổ biến gồm:

• Gelatin từ mô và xương động vật
• Isinglass từ bong bóng cá
• Casein từ sữa
• Egg albumin từ lòng trắng trứng

Dù các chất này gần như được loại bỏ sau quá trình lọc và không còn tồn tại rõ ràng trong chai vang thành phẩm, việc chúng từng được sử dụng trong quy trình sản xuất vẫn khiến nhiều người ăn chay và vegan không chấp nhận loại rượu đó.

Đây cũng là lý do nhiều người khá bất ngờ khi biết rằng một chai vang nhìn có vẻ “thuần thực vật” lại có thể liên quan tới cá, sữa hoặc trứng trong quá trình làm rượu.

Người ăn chay có uống được rượu vang không?

Câu trả lời là có, nhưng cần phân biệt giữa vegetarian và vegan.

Với người ăn chay có sử dụng sữa hoặc trứng, một số loại rượu vang dùng casein hoặc lòng trắng trứng trong quá trình fining vẫn có thể được xem là chấp nhận được. Tuy nhiên với vegan – tức những người tránh hoàn toàn sản phẩm từ động vật – thì các loại vang này sẽ không phù hợp.

Hiện nay, ngày càng có nhiều nhà sản xuất chuyển sang dùng các phương pháp làm trong không chứa thành phần động vật, ví dụ như:

• Bentonite (đất sét khoáng)
• Than hoạt tính
• Silica sol
• Vegetable protein
• PVPP hoặc các hợp chất tổng hợp an toàn

Những loại rượu sử dụng các phương pháp này thường được gắn nhãn vegan-friendly hoặc vegan wine.

Ngoài ra, một số nhà làm vang theo phong cách minimal intervention hoặc natural wine cũng chọn cách không fining hoàn toàn. Những chai vang unfined hoặc unfiltered thường dễ phù hợp với vegan hơn, dù không phải lúc nào cũng vậy.

Vegan wine là gì?

Vegan wine là những loại rượu vang không sử dụng bất kỳ thành phần có nguồn gốc động vật nào trong toàn bộ quá trình sản xuất. Điều này không chỉ liên quan tới nguyên liệu chính là nho mà còn nằm ở các công đoạn xử lý, làm trong và ổn định rượu trước khi đóng chai.

Một chai vang được gọi là vegan thường sẽ thuộc một trong hai trường hợp:

• Không sử dụng fining agent nào cả
• Hoặc sử dụng fining agent có nguồn gốc thực vật hoặc khoáng chất thay cho sản phẩm động vật

Hiện nay, vegan wine ngày càng phổ biến hơn nhờ xu hướng tiêu dùng bền vững, ăn chay và quan tâm tới môi trường tăng mạnh trên toàn cầu. Nhiều nhà làm vang cũng chuyển dần sang các phương pháp ít can thiệp hơn để giữ được hương vị tự nhiên của rượu và đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng hiện đại.

Làm sao để biết rượu vang có phù hợp với người ăn chay không?

Đây là phần khá khó bởi phần lớn nhãn chai rượu vang hiện nay không ghi rõ quá trình fining đã sử dụng thành phần gì. Nhiều quốc gia vẫn chưa bắt buộc nhà sản xuất phải công khai toàn bộ fining agent trên nhãn chai. Chính vì vậy, nhìn vào một chai vang thông thường rất khó biết nó có phù hợp với vegetarian hoặc vegan hay không.

Cách đơn giản nhất là tìm các ký hiệu như:

• Vegan friendly
• Suitable for vegans
• Certified vegan
• Vegetarian friendly

Ngoài ra, nhiều website bán rượu hiện nay cũng đã có bộ lọc riêng cho vegan wine hoặc vegetarian wine để người mua dễ lựa chọn hơn.

Một số người còn ưu tiên natural wine, unfined wine hoặc unfiltered wine vì khả năng cao các dòng này không sử dụng fining agent từ động vật. Tuy nhiên điều này không phải lúc nào cũng chính xác tuyệt đối nên vẫn cần kiểm tra thêm từ nhà sản xuất hoặc đơn vị phân phối.

Rượu vang organic có chắc là vegan không?

Đây là một hiểu lầm khá phổ biến. Nhiều người nghĩ rằng organic wine hoặc biodynamic wine mặc định sẽ phù hợp với vegan, nhưng thực tế không hẳn như vậy.

Organic wine chỉ có nghĩa là nho được trồng theo tiêu chuẩn hữu cơ, hạn chế thuốc trừ sâu và hóa chất tổng hợp. Tuy nhiên trong quá trình làm rượu, nhà sản xuất vẫn có thể sử dụng gelatin, casein hoặc isinglass để fining.

Tương tự, biodynamic wine cũng chưa chắc là vegan bởi nhiều phương pháp canh tác biodynamic có liên quan tới phân động vật hoặc các chế phẩm từ động vật trong nông nghiệp.

Nói cách khác, organic không đồng nghĩa với vegan. Nếu quan tâm tới vấn đề ăn chay hoặc thuần chay, người uống vẫn nên kiểm tra kỹ thông tin sản phẩm thay vì chỉ nhìn vào chữ “organic”.

Rượu vang vegan có khác vị rượu vang thường không?

Thông thường sẽ không có khác biệt rõ ràng về hương vị giữa vegan wine và non-vegan wine. Phần lớn fining agent chỉ ảnh hưởng tới độ trong và độ ổn định của rượu chứ không tạo ra hương vị trực tiếp.

Trên thực tế, nhiều người thậm chí còn thích các dòng vegan wine hoặc minimal intervention wine hơn bởi chúng thường được làm theo phong cách ít can thiệp, giữ được cá tính tự nhiên của nho và terroir rõ hơn.

Tuy nhiên, điều này còn phụ thuộc vào phong cách làm rượu của từng winery chứ không chỉ nằm ở việc vegan hay không vegan.

Vậy cuối cùng ăn chay có nên uống rượu vang không?

Câu trả lời là hoàn toàn có thể, miễn là chọn đúng loại phù hợp với nguyên tắc ăn chay của bản thân. Nếu chỉ ăn chay thông thường, nhiều loại vang trên thị trường vẫn có thể chấp nhận được. Nhưng với vegan hoặc những người muốn tránh hoàn toàn mọi thành phần liên quan tới động vật, nên ưu tiên các dòng vegan wine hoặc các chai có chứng nhận rõ ràng.

Điều quan trọng nhất là hiểu rằng không phải mọi chai vang đều giống nhau. Đằng sau một ly rượu vang tưởng chừng đơn giản là cả một quy trình sản xuất khá phức tạp mà nhiều người trước đây chưa từng để ý tới. Chính vì vậy, khi hiểu rõ hơn về cách rượu vang được làm ra, người uống cũng sẽ dễ đưa ra lựa chọn phù hợp hơn với lối sống và quan điểm cá nhân của mình.